Koło, Konin i Kraków zwycięzcami V edycji Konkursu na Najbardziej Innowacyjny Energetycznie Samorząd

V Ogólnopolski Konkurs dla Jednostek Samorządu Terytorialnego na Najbardziej Innowacyjny Energetycznie Samorząd - edycja 2025 został rozstrzygnięty. Celem konkursu była prezentacja i promocja innowacyjnych pomysłów i wdrożeń innowacyjnych technologii. Konkurs był bezpłatny. Organizatorem jest Instytut Polityki Energetycznej im. Łukasiewicza. Wręczenie nagród nastąpiło podczas X Konferencji „Bezpieczeństwo energetyczne – filary i perspektywa rozwoju”.
Gratulujemy wszystkim finalistom i dziękujemy partnerom konkursu, którymi były: Fundacja PGE i UDT Urząd Dozoru Technicznego.

Nagranie z wręczenia nagród jest dostępne na YouTube: https://www.youtube.com/watch?v=nEUF9lSrxEU#t=47m (od: 47 min.)

Pani Katarzyna Wasilewska, Prezes Fundacji PGE wzięła również udział w konferencji jako prelegent w panelu "Społeczności energetyczne – lokalne bilansowanie energii elektrycznej" - nagranie: https://www.youtube.com/watch?v=VEiINktMM7k#t=2h19m22s (od: 2h 19min 22 s)

W kategorii gmin poniżej 20 tys. mieszkańców I miejsce zajęła Gmina Miejska Koło (woj. wielkopolskie); nagrodę odebrali burmistrz Krzysztof Witkowski i prezes Geotermii Koło Przemysław Stasiak, ocenie podlegał wniosek Ciepłownictwo. Miasto uruchomiło ciepłownię geotermalną, która w 80% zaspokaja zapotrzebowanie na ciepło mieszkańców, a latem w 100%. Inwestycja za ponad 100 mln zł pozwoliła zmniejszyć zużycie węgla o 8 tys. ton rocznie i emisję CO₂ o 20 tys. ton. To jedna z największych i najbardziej innowacyjnych inwestycji geotermalnych w Polsce. Wypowiedź: dr Krzysztof Witkowski – burmistrz Koła

II miejsce zajęła gmina Chojnice (woj. pomorskie). Gmina postawiła na odnawialne źródła energii – zainstalowano 12 instalacji PV o łącznej mocy 242 kW, pompę ciepła i setki lamp solarnych w sołectwach. Rozpoczęto też rozwój społeczności energetycznej z planami budowy farmy PV, turbin wiatrowych i magazynów energii. To przykład samorządu myślącego strategicznie o niezależności energetycznej.

III miejsce przypadło gminie Besko (woj. podkarpackie). Tam na oczyszczalni ścieków zainstalowano jeden z największych w Polsce (jeśli chodzi o samorządowe przedsięwzięcia) magazynów energii. W połączeniu z fotowoltaiką i agregatem zapewnia on bezpieczeństwo energetyczne i ciągłość pracy obiektów gminnych. Magazyn czyni gminę niemal samowystarczalną energetycznie.

W kategorii gmin od 20 tys. do 100 tys. mieszkańców I miejsce zająła Gmina Miasta Konin (woj. wielkopolskie). Nagrodę odbierał Witold Nowak, zastępca prezydenta. A nagrodzony projekt to zmodernizowanie zabytkowej kamienicy w centrum miasta. Budynek podlegał termomodernizacji i został podłączony został ją do sieci ciepłowniczej. Inwestycja zredukowała zużycie energii o ponad 45% i całkowicie zlikwidowała piece kaflowe. Projekt wpisuje się w transformację Konina jako „zielonego miasta”. Wypowiedź Witold Nowak – zastępca prezydenta Konina

II miejsce zajęła Gmina Miejska Rumia (woj. pomorskie). Na miejskiej pływalni wdrożono inteligentny system zarządzania energią z pompami ciepła, instalacją PV, magazynem energii i turbinami wiatrowymi. System dobiera najtańsze i najbardziej ekologiczne źródło energii, a w przyszłości obejmie kilka miejskich obiektów. To innowacyjny projekt bilansowania energii na poziomie samorządu.

III miejsce zajęła Gmina Piekary Śląskie. Od 2017 r. trwa kompleksowa termomodernizacja osiedla Wieczorka – docieplono już 97 budynków, a w 2024 r. kolejne 9. Likwidacja niskiej emisji i podłączenie budynków do sieci ciepłowniczej przełożyły się na ogromną redukcję emisji CO₂ i poprawę jakości powietrza. To jeden z największych projektów antysmogowych w regionie.

W kategorii gmin powyżej 100 tys. mieszkańców I miejsce zajęła Gmina Miejska Kraków (woj. małopolskie). Nagrodę odebrał Marek Krokos – Wydział Środowiska, Klimatu i Powietrza. A ocenie podlegał wniosek w kategorii Akcja społeczna roku. Kraków organizuje ogólnopolską konferencję „Edukacja klimatyczna poza schematami” dla nauczycieli, edukatorów i samorządów. Ponad 200 uczestników zdobywa innowacyjne narzędzia edukacyjne, takie jak gry czy debaty oksfordzkie, by przekazywać wiedzę młodzieży. Projekt ma zasięg ogólnopolski i wspiera nowoczesną edukację klimatyczną.

II miejsce zajęła Gdynia (woj. pomorskie). Od 10 lat Gdynia prowadzi program „Ciepłolubni” we współpracy z PGE i OPEC. Zlikwidowano prawie 600 pieców, przyłączono 990 budynków do sieci i przeprowadzono liczne akcje edukacyjne dla 11 tys. osób. Program łączy edukację, wsparcie mieszkańców i realne efekty ekologiczne.

Nagroda specjalna

Nagrodę ufundowaną przez portal CIRE przypadła Gminie Koło. To voucher na działania promujące projekt w na tym branżowym portalu. Transformacja energetyczna zaczyna się w lokalnych społecznościach, a dobrze skomunikowana przynosi sukcesy – powiedziała Sylwia Buźniak, wiceprezes Agencji Rynku Energii, która jest wydawcą CIRE.

Kapituła zwróciła uwagę, że są samorządy, które biorą udział rokrocznie w konkursie.

- Faktycznie te samorządy mają pewną strategię i przemyślane działania – ocenia dr Anna Bałamut, koordynator projektu i ekspertka Instytutu Polityki Energetycznej. Wypowiedź: dr Anna Bałamut – Uniwersytet A. Frycza Modrzewskiego / ekspertka Instytutu Polityki

Wójt Beska Mariusz Bałaban odbierając nagrodę zaznaczał, iż środki zewnętrzne są ważne, ale do realizacji projektów trzeba mieć fachowców. "My takich fachowców mamy" – tłumaczy Mariusz Bałaban, który już po raz trzeci odbierał statuetkę. Wypowiedź: Mariusz Bałaban - wójt Gminy Besko

Inny przykład samorządu, który kolejny raz stanął na podium to Gdynia, zgłaszająca do oceny akcje społeczne.

Partnerami konkursu były: Fundacja PGE oraz UDT Urząd Dozoru Technicznego.

Lista Finalistów:

  • Cyców, lubelskie
  • Besko, podkarpackie
  • Bieliny, świętokrzyskie
  • Błażowa, podkarpackie
  • Chojnice, pomorskie
  • Gdynia (miasto), pomorskie
  • Koło (miasto), wielkopolskie
  • Konin, wielkopolskie
  • Kraków (miasto), małopolskie
  • Krosno (miasto), podkarpackie
  • Piekary Śląskie, śląskie
  • Raba Wyżna, małopolskie
  • Rabka-Zdrój, małopolskie
  • Rumia (miasto), pomorskie
  • Spytkowice, małopolskie

Patroni Honorowi:

Ogólnopolskie Porozumienie Organizacji Samorządowych, Ministerstwo Klimatu i Środowiska, Komisja do Spraw Energii, Klimatu i Aktywów Państwowych (ESK) Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, Komisja Samorządu Terytorialnego i Administracji Państwowej Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałek Województwa Pomorskiego, Marszałek Województwa Podkarpackiego, Marszałek Województwa Dolnośląskiego, Marszałek Województwa Zachodniopomorskiego, Marszałek Województwa Łódzkiego, Marszałek Województwa Małopolskiego, Marszałek Województwa Świętokrzyskiego, Marszałek Województwa Wielkopolskiego, Marszałek Województwa Lubelskiego, Marszałek Województwa Mazowieckiego, Marszałek Województwa Podlaskiego, Marszałek Województwa Warmińsko-Mazurskiego, Marszałek Województwa Lubuskiego, Marszałek Województwa Kujawsko-Pomorskiego, Marszałek Województwa Śląskiego, Marszałek Województwa Opolskiego, Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej.

IPE Instytut Polityki Energetycznej im. Ignacego Łukasiewicza w Rzeszowie to powstały w 2015 r. niezależny think tank grupujący ekspertów zajmujących się energetyką. Instytut prowadzi działalność naukowo-badawczą, ekspercką, propaguje naukę i wiedzę o polityce energetycznej. Wydaje też analizy, raporty, książki czy anglojęzyczne czasopismo naukowe Energy Policy Studies.

(red. Adam Cyło)