That’s oil!…The Apothecary and the Blood of the Earth

Autor:  Anna Kozicka-Kołaczkowska

ORCID: 

Tytuł artykułu:  That's oil!...The Apothecary and the Blood of the Earth

Abstrakt: nalytical chemistry scholars until the mid-19th century, as they considered it unhelpful to experiment with an explosive chemical compound with niche utility value. The discovery of oil's potential is credited to Polish pharmacists Ignacy Łukasiewicz and Jan Zeh, who performed the chemical separation of oil in a pharmacy laboratory using the scientific method of fractional distillation. The isolation of the kerosene fraction from oil was exploited by Ignacy Łukasiewicz, who created an innovative design for a lamp. Lighting with cheap kerosene became the idea of the explorer, who, with the help of Polish investors, organised the first oil mine and refinery in 1854, laying the foundation for the oil mining and petrochemical industry. Łukasiewicz's lamp, entering mass use, initiated global demand for oil. The accounts of Polish and Austrian historians on the pioneering role of Łukasiewicz in this regard support the arguments from the field of physics and analytical chemistry developed by Wojciech Roeske, who demystifies the amateurish, intuitive methods of oil purification of Łukasiewicz's predecessors, documents the merits of the Pole as a pioneer – an ancestor of the oil industry derived from the tradition of Polish pharmacy.

Keywords: Ignacy Łukasiewicz, kerosene lamp, kerosene, fractional distillation, oil mining, petrochemicals

Numer DOI artykułu:  https://doi.org/10.62316/CLEH3177

Strony 19-27

Pobierz cały artykuł

BIBLIOGRAFIA:

1. Anczyc W., Ignacy Łukasiewicz, „Kłosy”, nr 885, 1882.
2. Bonusiak W., Szejk z Galicji: Ignacy Łukasiewicz 1822-1882, Rzeszów 2018.
3. Brzozowski S., Ignacy Łukasiewicz, Warszawa 1974.
4. Celiński J., Farmacya czyli nauka przygotowania lekarstw z trzech Królestw
natury wybranych, t.I.,Warszawa 1811.
5. Czarniecki S., Zarys historii geologii na Uniwersytecie Jagiellońskim, Kraków
1964.
6. Cząstka J., Nafta w Polsce, Kraków 1972.
7. Fabian S., Farmacya. Początki botaniki i zoologii. Chemia organiczna
i farmakognozya, Warszawa 1852.
8. Falmirz S., O ziołach i o mocy ich, Kraków 1534.
9. Franaszek P., Myśl techniczna w galicyjskim wiertnictwie naftowym w latach
1860 – 1918, Kraków 1991.
10. Franaszek P., Grata P., Kozicka-Kołaczkowska A., Ruszel M., Zamoyski G.,
Prometheus on a Human Scale, Berlin, Bern, Bruxelles, New York, Oxford,
Warszawa, Wien 2019.
11. Franaszek P., Grata P., Kozicka-Kołaczkowska A., Ruszel M., Zamoysky G.,
Ignacy Łukasiewicz., Warszawa 2021.
12. Gintl H. E., Galizisches Petroleum und Ozokerit, Wien 1873.
13. Jabłoński A., Kopalnictwo naftowe, Kraków 1885.
14. Kluk K., Rzeczy kopalnych osobliwie zdatnieyszych szukanie, poznanie
i zażycie, Warszawa 1781, T.I.
15. Krajewski A., Krew cywilizacji, Historia ropy naftowej, Kraków 2018.
16. Klare M.T., Krew i nafta, Warszawa 2006.
17. Morawski Sz., Światek boży i życie na nim, Rzeszów 1871.
18. Rembieliński R., Kuźnicka B., Historia farmacji, Warszawa 1987.
19. Roeske W., Ignacy Łukasiewicz - 1822-1882, Warszawa 1974.
20. Roeske W., Z polską farmacją przez życie: pamiętniki, Poznań 1991.
21. Rzączyński G., Historia naturalis curiosa Regni Poloniae, Magni Ducatus
Litvania; annexarumq; provinciarum, in XX traktatus divisa, Sandomierz
1721.
22. Sikora J., Ignacy Łukasiewicz, Katowice 1978.
23. Słowiński P., Słowinski K., Nikola Tesla: władca piorunów, Warszawa 2018.
24. Staszic S., O ziemiorództwie Karpatów i innych gór i równin Polskich,
Warszawa 1815.
25. Szajnocha W., Górnictwo naftowe w Galicji wobec ustawodawstwa
górniczego, Kraków 1881.
26. Tomanek L., Ignacy Łukasiewicz. Twórca przemysłu naftowego w Polsce.
Wielki inicjator – wielki jałmużnik, Miejsce Piastowe 1928.
27. Windakiewicz E., Olej i wosk ziemny w Galicyi, Lwów 1875.
28. Wiśniowski K., Oley który idzie z kamienia, Wrocław 1948.
29. Zejszner L., Geologia do łatwego pojęcia zastósowana, Kraków 1856.
Selected Publications by Wojciech Roeske
1. The evolution of the words „apottheca and „apothecarius” in the Middle Age
in Poland du XI Congres International d' Histoire des Sciences, Warsovie
1955, Vol. 5, pag. 261-265.
2. Apteka Krakowska na przełomie XVII i XVIII wieku, „Lekarz Wojskowy”
1959, pp. 818-828.
3. Ignacy Łukasiewicz 1822-1882, Wydanie I, Warszawa 1962.
4. A brief outline of Polish Farmacy, Warsaw 1963.
5. Theriacum and its Polish preparations in the 17 century, „Acta Poloniae
Phaermaceutica” 1963, nr, pag. 249-255.
6. The beginnings of pharmacy in Poland on the background of the history of
European Pharmacy, „Farmacja Polska”, 1963, nr 1, pag. 1-5.
7. Zur Geschichte des Pharmaziestudiums an der Krakauer und an der Wiener
Universitat, , „Oesterreichische Apothecker Zeitung” 1967, no. 19, pp. 681-
684.
8. Die Porträt Medaillen des Apothekers Ignaz Łukasiewicz, „Deutsche
Apotheker Zeitung”, Stuttgart 1970.
9. 120-jahriges Jubileum der Petroleum Lampe, Congres International
D'Historie de la Pharmacie, Paris 1973.
10. Ignacy Łukasiewicz 1822-1882, Wydanie II, Warszawa 1973.
11. Recepta Kopernika, „Farmacja Polska”, 1973, no. 1., pp. 25-31.
12. Ignacy Łukasiewicz jako farmaceuta i wynalazca, „Farmacja Polska” 1973,
no. 2, p. 127.
13. Pour le 500 anniversaire du grande astronome, Une formule pharmaceutique
de Copernic, „Revue d” Histoire de la Pharmacie” 1973, Nr 217, pag. 389-
392.
14. La Pharmacie polonaise du tempe de Copernik, „Materia Medica Polona”
1973,1, pp. 58-62.
15. Polska ceramika apteczna w Muzeum Farmacji AM w Krakowie, Kraków
1973, nr 8.
16. Les portails anciens pharmacies polonaises, „Revue d' Histoire de la
Pharmacy”, Paris 1975, Nr 225, pag. 391–394.
17. Les portails anciens pharmacies polonaises, „Revue d' Histoire de la
Pharmacy”, Paris 1975, Nr 225, pag. 391–394.
18. Sprawy Farmacji w Komisji Edukacji Naroodowej, „Farmacja Polska” 1975,
nr 2, s. 141-146.
19. Das Problem der Frauen in der polnischen Pharmazie vom 16 Jahrhundert
bis zur Gegenwart, „Acta Congressus Internationalis Historiaw Pharmaciae”,
Bremae 1975.
20. Ignacy Łukasiewicz – phfarmacist – inventor – social worker”, Warszawa
1976.
21. Museum der Pharmazie in Polen, „Farmaceutisk Tidinde”, Kopenhagem
1976, pp. 669-673.
22. Cracovia Metropolis Pharmaciae apud Polonos, „Rocznik Krakowski”, nr 58,
1992.
23. Muzeum Farmacji Akademii Medycznej w Krakowie, Kraków 1977.
24. Freski z dawnych polskich aptek, „Archiwum Historii Medycyny” 1980, no.
2, pp. 191-997.
25. Łukasiewicz and the first petroleum lamp, „Pharmacy International”,
Cambrigde 1980, nr 11.
26. Polskie drzeworyty aptekarskie z XVI i XVII wieku, „Farmacja Polska” 1980,
nr 6, pp. 325-329.
27. Lexicon Synonymorum Mineralo-Chymico Pharmaceuticorum Tralingue
Latino-Germano-Polonicum Collectum et Conscriptum a Johanne Stano,
Anno MCDLXXXII ( 1472), [w:] „Veroffentlichungen d. Inter. Gesell. Für
Geschichte der P harmazie”, B 51, Stuttgart 1982, pp. 29-30.
28. Leki mineralno-chemiczne w średniowiecznej Polsce, „Farmacja Polska”,
1983, pp. 666-672.
29. Zabytkowe szkło apteczne w Muzeum Farmacji Akademii Medycznej
w Krakowie, Kraków 1986.
30. Biogramy Farmaceutów Polskich, Słownik Biologów Polskich, Warszawa
1987.
31. Cracovia Metropolis Pharmaciae apud Polonos, „Rocznik Krakowski”, nr 58,
1992.
32. Z polską farmacją przez życie, Pamiętniki, Poznań 1999.
33. Łukasiewicz and the first petroleum lamp, „Pharmacy International”, Cambrigde 1980, nr 1.